Żylaki to jedna z najczęstszych chorób układu krwionośnego, objawiająca się trwałym, nadmiernym rozszerzeniem żył powierzchniowych, widocznych pod skórą w postaci sinych, gdzieniegdzie napuchniętych, poskręcanych linii. Najczęściej pojawiają się na łydkach, nie tylko szpecąc nogi, ale też powodując ból i wiążąc się z ryzykiem zakrzepowego zapalenia żył i wystąpienia innych komplikacji, takich jak nawet owrzodzenie nóg. Żylaki nie są więc problemem wyłącznie natury estetycznej i dlatego w żadnym wypadku nie wolno ich bagatelizować. A ponieważ występowanie żylaków często jest rodzinne, szczególnie baczną uwagę na swoje nogi w okresie ciąży, sprzyjającemu powstawaniu żylaków, powinny zwracać przede wszystkim te kobiety ciężarne, których matki i babki borykały się z tym problemem.

Czy to żylaki?

Jednakże nie wszystkie zmiany w obrębie żył występujące podczas ciąży to żylaki. W wyniku zwiększonego transportu krwi podczas ciąży u kobiet spodziewających się dziecka na piersiach i brzuchu mogą pojawić się widoczne niebieskie żyły (ta siatka żylna najwcześniej ukazuje się u kobiet bardzo szczupłych i delikatnie zbudowanych, a u niektórych - może być mniej widoczna lub wcale niezauważalna). Nie są żylakami również będące rezultatem zmian hormonalnych niezbyt estetycznie wyglądające czerwone linie na udach - rozszerzone drobne naczynia krwionośne, tak zwane teleangiektazje (potocznie nazywane "pajączkami naczyniowymi"). Zwykle bledną i znikają one po porodzie - podobnie jak siatka widocznych żył - a nawet jeśli nie, można je usunąć. Charakterystyczne dla żylaków jest natomiast ich umiejscowienie - w zdecydowanej większości pojawiają się na łydkach (istnieją również żylaki odbytu czy przełyku, lecz najczęściej problem ten dotyka właśnie nóg) - oraz nie tylko widoczność niebieskiej żyły, ale też jej obrzęk. Ponadto powstawaniu żylaków towarzyszą często bolesne dolegliwości - silny ból lub bolesność, pieczenie, uczucie ciężkości itp.

Jak powstają żylaki?

Z powodu zwiększonego przepływu krwi podczas ciąży żyły kobiety spodziewającej się dziecka mają więcej "pracy", choć również żyły wszystkich innych ludzi muszą wykonywać nie lada wysiłek - transportować krew z obwodu w kierunku serca, wbrew prawom grawitacji. I właśnie dlatego, że muszą pracować przeciwko sile grawitacji, robią to przy pomocy zastawek zapobiegających cofaniu się krwi. Jeśli zastawki są uszkodzone lub nieprawidłowe, krew spływa do splotów żylnych, w których jest wysokie ciśnienie grawitacyjne (zazwyczaj nogi, odbytnica czy srom) i tworzy tam rozdęte żylaki. Problem ten dotyka znacznie częściej (cztery razy częściej) kobiet niż mężczyzn, ma podłoże genetyczne i często wiąże się z otyłością.

Ciąża sprzyja powstawaniu żylaków z kilku powodów. Należą do nich zwiększenie objętości krwi, zwiększające się ciśnienie z żył macicy w kierunku żył miednicy, wzrastające ciśnienie w żyłach kończyn dolnych, rozluźnienie włókien mięśniowych w ścianie żył, a także uwarunkowanie hormonalne. U kobiet z predyspozycjami genetycznymi do wystąpienia żylaków, problem ten pojawia się już w pierwszym okresie ciąży.

Sposoby na żylaki

Na szczęście istnieją sprawdzone, skuteczne sposoby zapobiegania wystąpieniu żylaków lub zmniejszenia do minimum ich objawów. W tym celu każda kobieta spodziewająca się dziecka powinna od samego początku ciąży eliminować niepotrzebne ciśnienie w żyłach nóg, poprzez:

• dbanie o odpowiednią masę ciała;
  
  
• unikanie długiego stania lub siedzenia;
  
  
• podczas siedzenia trzymanie nóg na poziomie bioder, a podczas leżenia - uniesionych;
  
  
• unikanie dźwigania ciężarów;
  
  
• unikanie wysiłku podczas wypróżniania (dzięki zdrowej, zapobiegającej zaparciom, diecie - aby uniknąć wystąpienia żylaków odbytu, czyli hemoroidów);
  
  
• rezygnację z obcisłej, ograniczającej swobodę ruchów odzieży oraz z butów na wysokim (wyższym niż 5 cm) obcasie;
  
  
• dobór odpowiedniego, wygodnego obuwia;
  
  
• wykonywanie ćwiczeń, spacery, ruch;
  
  
• nienadużywanie gorących kąpieli i sauny;
  
  
• spożywanie witaminy C, mającej korzystny wpływ na zdrowotność i elastyczność żył.