Karmienie jest podstawową czynnością opiekuńczą nad dzieckiem. Maluszek, któremu w brzuszku mamy dostarczane było pożywienie bez udziału osób z zewnątrz, po porodzie jest całkowicie od nich uzależniony. Natura zapewniła noworodkom i niemowlętom karmienie naturalne z piersi mamy. Jeżeli nie jest to możliwe, producenci mieszanek zapewniają karmienie sztuczne. Wszystko odbywa się w trosce o prawidłowy rozwój dziecka.
Karmienie naturalne dostarcza maleństwom wszystkiego czego potrzebują z jednoczesną olbrzymią dawką bliskości i ciepła mamy. O bogactwie matczynego mleka mogą świadczyć wskazania lekarzy do wyłącznego karmienia piersią maluszków do ukończenia przez nie szóstego miesiąca życia. Z kobiecych piersi płynie to co najlepsze: białko, tłuszcze, węglowodany, składniki mineralne, woda, a także przeciwciała i enzymy. Mleko nie tylko więc zaspokaja głód, ale też zapewnia dzieciom ochronę przed chorobami i alergią. Badania dowodzą, ze szczególnie siara (początkowe mleko, które wypija noworodek od razu po porodzie) wspomaga odporność na wiele lat. O zaletach mleka naturalnego decyduje również jego dostępność w każdej sytuacji, odpowiednia temperatura i nie da się ukryć, że także względy ekonomiczne. Co ważne - mleko mamy nie tylko zapewnia maluszkom pełny brzuszek, ale też nawadnia. Niepotrzebne jest dodatkowe podawanie płynów.
Karmienie naturalne w wyjątkowy sposób umacnia również silną więź łączącą matkę z dzieckiem (i na odwrót). To intymna czynność w kontakcie sam na sam. Matczyna pierś jest tak naprawdę dla maleństwa najprzyjemniejszą przytulanką na świecie! Zaspokaja nie tylko głód i pragnienie, ale też potrzebę bliskości i ciepła. Świetnie uspokaja i wycisza przed snem. Dla mamy karmienie jest najczęściej najlepszym darem jaki może ofiarować dziecku, ale zapewnia też dodatkowe korzyści - szybką utratę zbędnych kilogramów i wytwarzanie "hormonu szczęścia".
Nie zawsze jednak karmienie piersią jest dla mamy szczytem marzeń. Niektóre z pań czują się niezmiernie obciążone. Biust jest duży, brodawki nierzadko obolałe, nieraz w sposób niezwykle krępujący wypływa mleko, znacząc na bluzkach mokre plamy. Do tego może dojść uczucie uwiązania i ciągłego niewyspania przez liczne nocne pobudki. Niestety mimo zawartości większej ilości tłuszczów w mleku nocnych jest ono nadal mniej kaloryczne niż sztuczne, więc maluszek nie przesypia bez jedzenia zbyt wielu godzin. Ponadto mamy karmiące muszą zwracać baczną uwagę na to co jedzą, często ze smutkiem odmawiając sobie ulubionych potraw. Mimo niedogodności większość kobiet pozostaje jednak przy karmieniu naturalnym, przynajmniej przez wspomniany już okres sześciu miesięcy.
Karmienie sztuczne jest alternatywą, gdy karmienie naturalne jest niemożliwe (brak pokarmu w piersiach lub jego niewystarczająca ilość, powrót do pracy, decyzja o zaprzestaniu karmienia piersią). Najtrudniejsze w przypadku tego karmienia jest samo przygotowanie mleka. Wymagana jest bowiem czystość i higiena, przede wszystkim w myciu butelek i smoczków. Samo ich wyszorowanie bowiem nie wystarcza, trzeba je sterylizować lub wyparzać we wrzące wodzie. Jest to utrudnione szczególnie w nocy, dlatego warto jest mieć więcej niż jedną butelkę i w zapasie przegotowaną wodę. Ułatwieniem są natomiast przerwy pomiędzy karmieniami - zdecydowanie dłuższe niż w przypadku karmienia piersią.
Należy podkreślić, że fakt sztucznego karmienia nie czyni je gorszym od naturalnym czy też że dziecko jest mniej zadbane. Również podając mleko butelką, można zadbać o bliskość i więź z maluszkiem. Nie ma problemu, aby maluszka przytulić i spoglądać mu z miłością w oczy. Poza tym mleko sztuczne również dostarcza wszystkich niezbędnych składników. Naukowcy, opracowując receptury, wzorują się na matczynym mleku, dodatkowo komponując mieszanki dla dzieci z konkretnymi problemami trawiennymi. Specjalne oznaczenia pomagają w zakupie odpowiedniego mleka dla danej grupy wiekowej. Zawsze jednak mleko zawiera wymagane ilości białka, kwasów tłuszczowych, witamin i składników mineralnych. Stosunkowo często mleko modyfikowane wzbogacane jest probiotykami wzmacniającymi odporność malucha. Jedyne o czym należy pamiętać w karmieniu sztucznym, jest konieczność podawania dodatkowych płynów maluchom (najlepiej przegotowanej wody niegazowanej ostatecznie dosłodzonej odrobiną glukozy lub herbatek i rozcieńczonych soków).
Oczywiście dopuszczalne jest karmienie mieszane, czyli karmienie zarówno naturalne jak i sztuczne. O takim rodzaju karmienia najczęściej decyduje pediatra, analizując przybieranie maleństwa na wadze. Jeśli maluszek nie waży tyle ile powinien, przybiera słabo lub w ogóle, zazwyczaj lekarz zaleca podawanie dodatkowe mleka z butelki. Bardzo często dzieci wcześniej płaczące i podenerwowane po dokarmianiu uspokajają się.
O ile w początkowych miesiącach mleko jest wystarczającym pokarmem dla dzieci, o tyle wraz z wiekiem potrzeby pokarmowe wzrastają. Konieczne jest wtedy stopniowe rozszerzanie diety, następujące szybciej w przypadku dzieci karmionych mlekiem modyfikowanym. Stopniowo wprowadza się gluten, pierwsze zupki (najczęściej z jednego warzywa), kaszki, kleiki, owocowe musy, a także mięso i połowę ugotowanego żółtka. Od niedawna zalecane jest coraz wcześniejsze wprowadzanie nowych produktów, by roczne dziecko mogło jeść prawie wszystko to co dorośli.
Ważne jest, aby jak najwcześniej zaszczepić w maluchy zasady zdrowego odżywiania się. Menu należy układać w taki sposób, żeby dziecko jadało regularnie, a więc około pięć posiłków (śniadanie, drugie śniadania, obiad, podwieczorek, kolacja). Stałe pory jedzenia zapewnią nie tylko poczucie bezpieczeństwa, ale też uchronią przed podjadaniem. Dobrze, jeśli w jadłospisie małego człowieka ograniczane jest spożycie cukrów, między innymi w napojach, a także soli. Wraz z pojawieniem się zębów warto jest oswajać maluszka ze szczoteczką do zębów.
Anna Chmielewska
